αν με κράξει ανώνυμος και για αυτό το ποστ...

...Η αφθονία δεν εδραιώνεται σε ένα κράτος, όταν τα νομίσματα είναι πολυάριθμα και οι τιμές ψηλές, αλλά όταν τα νομίσματα βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης που επιτρέπει να υποστηρίζουμε μισθούς, χωρίς να υψώνουμε τις τιμές. Τότε ο πληθυσμός αυξάνεται κανονικά, η εργασία αποδίδει πάντα περισσότερο, οι τιμές δεν αυξάνουν σε σχέση με αυτές που ισχύουν στο εξωτερικό...
...Έτσι εξηγείται η ισπανική συμφορά. Η εξόρυξη μετάλλων από τη Λατινική Αμερική αύξησε το νόμισμα και τις τιμές, αλλά η βιομηχανία, η γεωργία και ο πληθυσμός δεν αναπτύχθηκαν ανάλογα. Το χρυσάφι αγόρασε προϊόντα, προώθησε βιοτεχνίες, πλούτισε καλλιεργητές και άφησε την Ισπανία πιο άθλια από ποτέ. Το χρυσάφι ευνόησε την πολυτέλεια, δεν ήρθε για να αυξήσει τους εργάτες και την ποσότητα των προϊόντων της, πριν αυξήσει τις τιμές, όπως έκανε η Αγγλία...

(μισέλ φουκώ, οι λέξεις και τα πράγματα, 265επ)
...
είναι και αυτό μία θεωρία για το πως έρχεται εντός ολίγων χρόνων και η ελληνική συμφορά, αν δεν προσέξουμε, δεν δράσουμε εγκαίρως ή αν δε μας σώσουν οι εταίροι (με το ανάλογο αντάλλαγμα βεβαίως εε;)

String Theory #1

Αυτή είναι μια φωτογραφία από το σάιτ του Bernd Ogrodnik.

Ο χειρισμός μιας μαριονετας δεν είναι δύσκολο πράγμα, ή -τελοσπάντων- είναι πολύ πιο εύκολος απ' ό,τι νομίζουν οι περισσότεροι.

Το δύσκολο είναι να είναι επιτυχημένος. Και πότε ένας "χειρισμός" είναι επιτυχημένος;



Εγώ θα απαντήσω ότι είναι όταν η κίνηση φαίνεται να προέρχεται από ιδία βούληση της μαριονέτας. Όταν δεν επιβάλλεται από τα πάνω, κυριολεκτικά επιτέλους. Τη στιγμή που αφαιρείς από την εξίσωση τον εαυτό σου και αφήνεις να αναπτυχθεί μια ευθεία, αδιαμεσολάβητη σχέση ανάμεσα στη μαριονέτα και το θεατή. Η πίστη σε αυτό που θέλεις να δεις, μπορεί πολλές φορές να σε κάνει να πιστέψεις πράγματα που δεν μπορούν να υπάρξουν. Αν θες να πιστέψεις στην αυθυπαρξία της μαριονετας, είναι στο χέρι σου, ή μάλλον στο κεφάλι σου γιατί στην πραγματικότητα είναι στο χέρι του άλλου.

Χειριστής, αντικείμενο, θεατής.
Δρων, μέσο, δέκτης.
Ο χειριστής κινεί και βλέπει το αντικείμενο αλλά φαντάζεται το θεατή. Ο θεατής βλέπει το αντικείμενο και φαντάζεται το χειριστή, μέχρι κάποια στιγμή να τον ξεχάσει. Η μαριονέτα όμως; Τι κάνει; Υπάρχει στην πραγματικότητα ;

Η άποψη που έχω τώρα είναι πως όταν δε "ζωντανεύει" είναι ένα πτώμα που δε σαπίζει. Τόσο απλό. Κι όταν σηκώνεται και στέκεται, ξαφνικά "υπάρχει". Κι αν την αφήσεις να σκάσει κάτω με δύναμη, νιώθεις λίγο περίεργα αλλά μετά αμέσως θυμάσαι ότι δεν ...

Ο μεγάλος αγώνας γίνεται με τη μαριονέτα που κρέμεται μέσα μας. Πέρα από το προφανές "πρόσεξε να μη μπλεχτούν τα σχοινιά", η πρόκληση είναι να σταθεί (μάθημα α'), να "υπάρξει" δηλαδή, να περπατήσει και να παίξει με το κοινό της [εσένα] με τέτοιο επιτυχημένο τρόπο, ώστε να ξεγελάσει τον ίδιο σου τον εαυτό. Συμβολικά, να αποσπάσει από την ευθύνη ( + ή - ) των πράξεών σου, τον ίδιο τον ηθικό αυτουργό, το μοχλό που μας κινεί στη συμπεριφορά που επιλέγουνε να κοινωνήσουμε. Ένας, λοιπόν, σωστός χειρισμός καταλήγει σε μια συμπεριφορά, που -τελικά- εγκρίνουμε/θα έπρεπε να εκρίνουμε, βασισμένοι στο παράδοξο ότι δεν τη θεωρούμε καν δικιά μας, αλλά, αντιθέτως, αυθύπαρκτη.

Θυμάστε τα "μαγνητικά αυτοκινητάκια"; Ένα χαρτόνι, κάτι μικρά αυτοκινητάκια από πλαστικό και λίγο μέταλο κι ένα μαγνήτη που τον βάζαμε κάτω από το χαρτόνι και "Ω! κουνιούνται από μόνα τους!";

Το ίδιο είναι.

Τζων Νας - θεωρία των παιγνίων

Για ένα ποστ χωρίς βίντεο και χωρίς λυρική (κάτω τα ζευγαράκια…ζήτω οι λαγοί)

Αρκετοί θα θυμούνται την σχετικά παλιά ταινία «ένας υπέροχος άνθρωπος», όπου αφηγείται τη ζωή του διάσημου μαθηματικού Τζον Νας (John Nash), το πρόβλημα σχιζοφρένιας και την πανέμορφη γυναίκα του (...γρρρρρ), αλλά όχι και τόσο τη «θεωρία των παιγνίων». Η θεωρία των παιγνίων είναι κλάδος των θεωρητικών μαθηματικών, ο οποίος έχει πλέον επεκταθεί σε πολλές ανθρωπιστικές επιστήμες (στρατηγική, πολιτική, κοινωνιολογία, οικονομία κοκ). Και αυτό, διότι η θεωρία των παιγνίων αναλύει τις συγκρούσεις και συνεργασίες διαπλεκόμενων μερών-παιχτών, το σύνολο δηλαδή των κοινωνικών σχέσεων, και προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει τη στρατηγική των μερών-παιχτών.

Σε ένα οποιοδήποτε παιχνίδι...είτε αυτό λέγεται Μονόπολη, είτε τρωικός πόλεμος...οι παίχτες προσπαθούν να λάβουν το μέγιστο για τον εαυτό τους και το ελάχιστο για τους αντιπάλους. Ο Νας ανέπτυξε μία φόρμουλα (η οποία έχει και το όνομά του, «ισορροπία κατά Νας») και απέδειξε ότι η στρατηγική του κάθε παίχτη (...και μεγάλου καλλιτέχνη) στο παιχνίδι εξαρτάται μεν από τις στρατηγικές των άλλων παιχτών, αλλά είναι παράλληλα και ανεξάρτητη από αυτές τις στρατηγικές. Και τελικά η «ισορροπία Νας» διαμορφώνεται, όταν η στρατηγική του κάθε παίχτη είναι η καλύτερη επιλογή για αυτόν, αλλά και για οποιονδήποτε άλλο, χ παίχτη (σημείωση: το καλύτερο της επιλογής έχει να κάνει με το παιχνίδι και τους παίχτες, ανεξάρτητα αν αυτό μας φαίνεται παράλογο ή απάνθρωπο).

Τέτοιες ισορροπίες αναπτύσσονται σε καθιερωμένες, εν τοις πράγμασι συνθήκες. Έτσι τον έλληνα οδηγό συμφέρει να οδηγεί στη δεξιά πλευρά του δρόμου, όχι γιατί αυτό επιβάλλει ο νόμος ή ο φόβος του προστίμου, αλλά γιατί ακόμη και αν ακόμη δεν υπήρχε νόμος και αστυνομία, η οδήγηση από τα αριστερά θα μας έφερνε αντιμέτωπους με το θάνατο, κάτι που δεν είναι σαφέστατα προς το συμφέρον του οποιουδήποτε τυχαίου παίχτη (εξαιρείται κοιμάμενος οδηγός στην ταινία “plains, trains and automobiles”). Ομοίως, σε ένα αντίστροφο παράδειγμα, ο άγγλος οδηγός έχει συμφέρον να οδηγεί στα αριστερά του δρόμου (με εξαίρεση την είσοδο στο Savoy Hotel), που δείχνει τελικά ότι η ισορροπία δεν εξαρτάται από τον κανόνα, αλλά κάνει χρήση ενός τυχαίου κανόνα και εξαρτάται κυρίως από το συμφέρον του καθενός μας (συμφέρον...έννοια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, στην οποία θα επανέλθω σε μελλοντικό κείμενο...)

Ισραήλ-Παλαιστίνη και η θεωρία των παιγνίων

Παίχτες Α και Β έχουν χ και ψ επιλογές. Όπου χ= συνεχίζω εχθροπραξίες και ψ= τις σταματώ. Αν Α κάνει ψ (σταματά), τότε Β θα κάνει χ (συνεχίζει) για να λάβει περισσότερα οφέλη για τον εαυτό του και να κάμψει το ηθικό του αντιπάλου. Αν Α κάνει χ (συνεχίζει), τότε Β θα κάνει πάλι χ, γιατί θα χάσει τα οποιαδήποτε οφέλη θα μπορούσε να κερδίσει. Το αντίστροφο φυσικά θα σκεφτεί και θα κάνει και η άλλη πλευρά. Λίγο έχει σημασία ποίος αρχίζει πρώτος και ποίος σταματά τελευταίος, η ιστορία και τα δεδομένα γεγονότα. Και φυσικά πάρα πολύ λίγο έχει σημασία το ποίος έχει δίκιο ή άδικο.

Παράλληλα, όλοι οι άλλοι έμμεσα συμμετέχοντες παίχτες (φυσικά δεν αναφερόμαστε ούτε στα Νησιά Βανουάτου ως παίχτες, ούτε στη Βόρειο Κορέα, αλλά σε κράτη που έχουν συμφέρον, λίγο ή πολύ, στο παιχνίδι αυτό, όπως οι ΗΠΑ, η Ευρώπη στο σύνολό της, Ιράν, Αραβικές χώρες στο σύνολό τους και μερικές άλλες), επίσης δεν προτιμούν την παύση των εχθροπραξιών, είτε γιατί επιθυμούν να νικήσει μία από τις δύο πλευρές, χωρίς παράλληλα οι έμμεσοι αυτοί παίχτες να έχουν καμία άμεση απώλεια για τους εαυτούς τους (δηλαδή τους συμφέρει να ρισκάρουν, γιατί μόνο να κερδίσουν έχουν και όχι να χάσουν), είτε γιατί δικαιολογούν στο όνομα των εχθροπραξιών, δικές τους πράξεις (ΗΠΑ: «εξάλειψη» «τρομοκρατίας», Ιράν: τζιχάντ κοκ). Έτσι η «ισορροπία Νας», που διαμορφώνεται στο παιχνίδι, δείχνει ως βέλτιστο συμφέρον για όλους τους παίχτες τη συνέχιση των εχθροπραξιών.

Βέβαια οι παίχτες θα μπορούσαν να επιλέξουν να σταματήσουν τις επιθέσεις (όπως κατάφεραν να πείσουν κάποιοι τους Αραφάτ και Ράμπιν με τη συμφωνία του Όσλο), πράγμα που στους περισσότερους από εμάς φαίνεται ανθρώπινο και λογικό. Αλλά κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο, καθώς το άνω σενάριο (συνέχιση εχθροπραξιών) είναι αποτέλεσμα επιλογής της καλύτερης στρατηγικής ως προς το συμφέρον του κάθε παίχτη σε σχέση με τις στρατηγικές όλων των άλλων παιχτών. Η αλλαγή και παύση των εχθροπραξιών πρέπει να είναι η συνολική και καθολική αλλαγή της στρατηγικής όλων των παιχτών...μερική αλλαγή κάποιων παιχτών δεν επαρκεί.

Επομένως φαίνεται, ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων, οι παίχτες επιλέγουν τη καλύτερη δυνατή στρατηγική με τα πιο οδυνηρά όμως αποτελέσματα για το σύνολο (δίλημμα του φυλακισμένου)* (σημ: αυτό το σημείο επηρεάζει σύνολα από WSP και κοινότητες έως κόμματα και κράτη). Αυτό έρχεται σε αντίθεση με φιλελεύθερες φιλοσοφικές θεωρήσεις, που πιστεύουν ότι, αν κάθε άτομο αφεθεί ελεύθερο να πράξει το καλύτερο δυνατό για τον εαυτό του και με βάση τη στρατηγική των άλλων, τότε αυτό θα έχει το καλύτερο αντίκτυπο για το σύνολο.