3ο Street Parade στη Λευκωσία

Πολιτισμοί χωρίς πλοία...

Οι πολιτισμοί χωρίς πλοία είναι όπως τα παιδιά που οι γονείς τους
δεν έχουν ένα μεγάλο κρεβάτι που πάνω του να παίξουν.
Τα όνειρά τους τότε στερεύουν,
η κατασκοπεία αντικαθιστά την περιπέτεια
και η τερατώδης ασχήμια της αστυνομίας
την ηλιόλουστη ομορφιά των κουρσάρων

Βρήκα αυτό το απόσπασμα από τη δουλειά του Michel Foucault (Les Heterotopias 1966: info) στο κείμενο με τίτλο "Η ηλιόλουστη ομορφιά των κουρσάρων" του Δημήτρη Παπαλεξόπουλου που δημοσιεύτηκε στο τελευταίο τεύχος του Konteiner.

Με την έννοια της ετεροτοπίας, ο Φουκώ περιγράφει όπως λέει τους "τελείως άλλους χώρους" (absolutely other spaces : Foucault 1966) και την αντιπαραθέτει στην έννοια της ουτοπίας λέγοντας πως ενώ η ουτοπία είναι ένας "τέλειος" αλλά μη υπαρκτός χώρος που υπάρχει μόνο στο φαντασιακό μιας κοινωνίας, ενός πολιτισμού ή ενός ανθρώπου, η ετεροτοπία αντίθετα είναι ένας χώρος υπαρκτός αλλά καθ' όλα άλλος και διαφορετικός από το στενό του περιβάλλον. Κατά τον Φουκώ η μελέτη των ετεροτοπιών μας βοηθάει στο να διαπραγματευτούμε και να αμφισβητήσουμε το χώρο στον οποίο ζούμε. Είναι αλήθεια πως η έννοια της ετεροτοπίας είναι αρκετά "ανοιχτή" και μπορεί να συμπεριλάβει πολλούς και διαφορετικούς χώρους. Αυτό την κάνει έτσι ένα όχι και τόσο αποτελεσματικό θεωρητικό εργαλείο, όμως προσφέρει σίγουρα "τροφή για σκέψη" πάνω στην έννοια του χώρου.

Στις σύγχρονες πόλεις ο χώρος και συγκεκριμένα ο δημόσιος χώρος είναι πια φανερό πως μετατρέπεται σε ένα ολοένα και πιο ολοκληρωτικά καθορισμένο και ελεγχόμενο τόπο στον οποίο οι συμπεριφορές μας οφείλουν να εμπίπτουν σε προκαθορισμένα και νόμιμα πλαίσια. Οι χώροι στις πόλεις στους οποίους μπορούν πια οι ομάδες και τα άτομα να έχουν μια "άλλη" συμπεριφορά, ίσως και μη-αποδεκτή από κάποιους, εξαφανίζονται με αυξανόμενη ταχύτητα και φτάνουμε έτσι στο διαστρεβλωμένο σημείο στο οποίο η μεγαλύτερη χωρική "ελευθερία" ταυτίζεται με τον σχεδόν απόλυτο περιορισμό στους τέσσερις ιδιωτικούς τοίχους.
Όμως αυτοί οι ιδιωτικοί χώροι αδυνατούν να στεγάσουν τα όνειρά μας...

Οι σύγχρονες ετεροτοπίες κατά κάποιο τρόπο χάνονται μέσα σε αυτό το χωρικό πλαίσιο και μετατρέπονται για πολλούς, σε ιδιάζουσες ουτοπίες. Χώρους που υπάρχουν μεν -έχουμε πάει- αλλά όσο αφορά τη ζωή στην πόλη είναι μακρινοί τόποι -ίσως "ελεύθερες" παραλίες των διακοπών ή συνοικιακά πάρκα της εφηβείας- που πια ή κατά το διάστημα της παραμονής μας στο αστικό πλαίσιο υπάρχουν μόνο στο φαντασιακό μας. Υπάρχουν μέσα μας και μας βοηθάνε να την παλέψουμε μέχρι να μπορέσουμε να ξαναπάμε "εκεί". Η καθημερινή αστική ζωή μας μετατρέπεται έτσι σε μεσοδιάστημα μεταξύ των τόπων στους οποίους κάποτε ζήσαμε και σε αυτούς τους μακρινούς που νιώθουμε ότι "ζούμε".

Τα πλοία των κουρσάρων, την εποχή που μπορούσαν να χαθούν στις απέραντες θάλασσες, ήταν ελεύθεροι χώροι εν κινήσει. Καθημερινοί χώροι που μετέφεραν ανθρώπους από μέρος σε μέρος και τροφοδοτούσαν τη φαντασία αυτών που μένανε πίσω με τις ιστορίες που φέρνανε οι ελεύθεροι αυτοί ταξιδευτές. Πλοία που εμφανίζονταν και εξαφανίζονταν, πλοία φαντάσματα που ταξίδευαν από γνωστούς σε άγνωστους τόπους, γεμάτους όνειρα και φαντασία.

Που είναι η περιπέτεια πια στην πόλη; Που είναι τα πλοία που μπορούν να μας μεταφέρουν σε άγνωστους τόπους, όταν κάθε εκατοστό αυτού του αστικού χώρου είναι πια γνωστό, καταγεγραμμένο και ελεγχόμενο; Μπορούμε να αναδείξουμε τις ετεροτοπίες των πόλεων μας χρησιμοποιώντας τες; Μπορούμε να βρούμε νέα πλοία που θα μας μεταφέρουν μακριά από την καθημερινότητα της πόλης παραμένοντας όμως μέσα σε αυτή την ίδια πόλη; Μπορούμε βρούμε τα μέσα και να τροφοδοτήσουμε τη φαντασία και τα όνειρά μας;

Ελπίζω πως ναι!

Foucaultblog
Foucault "Heterotopias" forum discussion
Challenging the space(s) we live in.

Cities - Climate change and more

and... livingclimatechange.com

Recommended from the site

1. Travel for Travel's Sake no more

δύο βίντεο με δύο σενάρια για το πως θα μπορούμε να ταξιδεύουμε...
ένα αν έχουμε πετύχει τους στόχους σχετικά με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και ένα αν όχι...

2. Chinese Harmony Cities

Street Parade : South Nicosia

Το θέμα ξεκίνησε να συζητιέται πριν κανένα-δυο μήνες, όταν έπεσε η ιδέα να επεκταθούν και να εμπλέξουν κι άλλα μέρη της πόλης τα street party που οργανώνονται στην Πλατεία της Φανερωμένης στην «παλιά πόλη».

Έγιναν μερικές συναντήσεις και μέσα σε λίγο διάστημα είχαν φανεί ποιοι θα είναι αυτοί που θα αναλάμβαναν να φέρουν εις πέρας το εγχείρημα. Η ημερομηνία ορίστηκε για την παραμονή των Χριστουγέννων, η διαδρομή περιορίστηκε, για αυτήν την πρώτη φορά, μόνο στην εντός των τειχών πόλη, το άρμα ή το τρέιλερ κατασκευάστηκε από επαγγελματία σιδερά, οι djs βρέθηκαν και μπλέχτηκαν ενεργά στην οργάνωση και σιγά σιγά όλα ήταν έτοιμα για το...

πρώτο αυτοκινούμενο street party – parade της Λευκωσίας.

Η αισθητική του ήταν πολυσυλλεκτική και χαρούμενη, ο κόσμος που συνεργάστηκε ήταν από διαφορετικές τάσεις - αλλά κατά μεγάλο ποσοστό ενεργός στα πολιτικο-κοινωνικο-καλλιτεχνικά τεκταινόμενα της πόλης - η γεννήτρια, προς έκπληξή μου, ήταν η ίδια "honda" κλειστού τύπου που ηλεκτροδότησε και το αντίστοιχο Αθηναϊκό τις πρώτες 3-4 φορές και η διαδρομή περιλάμβανε τόσο οικιστικές περιοχές της παλιάς πόλης, όσο και περιοχές μεταναστών, αλλά και κεντρικά και "τουριστικά" σημεία.

Οι επιλογή των σημείων στα οποία στάθηκε το άρμα έγινε στη βάση των διαφορετικών χαρακτηριστικών τους, αλλά την ίδια στιγμή, περιλάμβανε και κάποιου είδους δηλώσεις. Πρώτη στάση ήταν στο "παλιό δημαρχείο" μια περιοχή η οποία είναι το κέντρο της νέου τύπου "ανάπτυξης που προωθείται στην παλιά πόλη", με τη δημιουργία νέων χώρων νυχτερινής κατανάλωσης που έρχονται σε αντίθεση με τα εγκατεστημένα νοήματα και δράσεις της περιοχής. Παράδειγμα είναι το νέο πολυμπάρ "Στοά" το οποίο πιέζει την λαϊκή αγορά του Σαββάτου -που γίνεται στο σημείο χρόνια τώρα- γιατί θέλει να χρησιμοποιεί το χώρο ως parking.

Φυσικά δεν έλειψαν και οι αυθόρμητες στιγμές χορού που χαρακτηρίζουν αυτές τις δράσεις, όπως τις ζήσαμε και στην Αθήνα, σε σημεία που για τον ένα ή τον άλλο λόγο προσφέρονται και "ταιριάζουν" με την νέα πρόσκαιρη κατάσταση που διαμορφώνεται.

Επόμενη στάση ένα σημείο παιχνιδιού...

Επόμενη στάση ένα σημείο συνδεδεμένο με τους μετανάστες της πόλης, μιας και εκεί είναι το σημείο στο οποίο κάθε μέρα στήνονται με τις ώρες άνθρωποι που περιμένουν να έρθει κάποιος που χρειάζεται χέρια για εργασία σε διάφορα ευκαιριακά πόστα, κυρίως στις κατασκευές, αλλά και στον αγροτικό τομέα. Εκεί προσφέρθηκε φαγητό στους παρευρισκόμενους...

Έτσι, έφτασε στην κεντρική πλατεία της πόλης, την πλατεία Ελευθερίας στην οποία εδώ και μήνες γίνονται έργα ανάπλασης -μια ανάπλαση που έχει προκαλέσει διάφορες κριτικές και αντιδράσεις...

Από τα ποιο σημαντικά σημεία που σταμάτησε η κινούμενη αυτή μουσική δράση, ήταν... η περίφημη πράσινη γραμμή. Στο crossing point Λήδρας-Lockmaci -το οποίο έχει ανοίξει εδώ και περίπου ένα χρόνο στην καρδιά της παλιάς πόλης- το άρμα πέρασε το ε/κ φυλάκιο και μπήκε στο ειδικά διαμορφωμένο σημείο της νεκρής ζώνης που εποπτεύεται από τα ηνωμένα έθνη, τα οποία και παρενέβησαν, μέσω των ε/κ αρχών, και τελικά μετά από κανένα 20λεπτο φύγαμε. Ήταν όμως αρκετός χρόνος για να γίνει μια σαφής δήλωση επαναχρησιμοποίησης του συγκεκριμένου "νεκρού" χώρου.

Τέλος, η πορεία του άρματος τελείωσε στην πλατεία της Φανερωμένης όπου μας περίμενε ένα νέο setting με το live του κυπριακού hip-hop συγκροτήματος "pots".

Όπως έχει γίνει και στην Αθήνα, όσο το party προχωρούσε μάζευε και περισσότερο κόσμο. Βέβαια, στην αρχή η προσέλευση δεν ήταν μεγάλη, όμως ήταν η πρώτη φορά και ο κόσμος ενθουσιάστηκε... ήταν δηλαδή μια καλή αρχή!

Παρέλευση

photos by SaLaMi-EdAfOuS

Με αυτά και με τα άλλα......





.

Καλές Απόκριες

Τα παιδιά?

photos by SaLaMi-EdAfOuS

.

Walls, within the walls of Nicosia

"Τοίχοι, εντός των τειχών της Λευκωσίας"

Συνέχεια προηγούμενου post για την Λευκωσία…

Σε αυτό, βάζω κάποια από τα λίγα, πρέπει να παραδεχτώ, πράγματα που συναντά ο επισκέπτης στους τοίχους της πόλης, μαζί με κάποια σχόλια...

Δεν Ξεχνώ: Πολύ πετυχημένο stencil... σχόλιο της πιο διαδεδομένης φράσης για την ε/κ πλευρά του προβλήματος, που εδώ και χρόνια διατηρεί την έχθρα και τον διαχωρισμό.

Ερωτηματικό: no comments

Δείγμα γκραφίτι με στύλ Νέας Υόρκης με πρόσθεση στοιχείου τέχνης του δρόμου, το αυτοκόλλητο με τον αντρα που σβήνει το γκράφιτι.

Η πλατεία του Μανόλη: Σε μια γωνιά της παλιάς πόλης υπάρχει μια μικρή πλατεία που παλιά είχε ένα κυκλικό παγκάκι γύρω από ένα δέντρο το οποίο λέγαμε Μανόλη (από το γνωστό τραγούδι-παιχνίδι της παιδικής μας ηλικίας. Πια το κυκλικό παγκάκι δεν υπάρχει, γιατί απομακρύνθηκε στα τελευταία έργα ωραιοποίησης του χώρου, αφήνοντας μόνο πια τον Μανόλη. Αυτό είναι ότι έχει μείνει για να μου θυμίζει, στιγμές που σαν εφηβος έζησα σε αυτό το παγκάκι, δίπλα στον Μανόλη.

Ναι & Οχι: κατάλοιπα στους τοίχους από το δημοψήφισμα του 2004 (σχέδιο Αννάν).

No Borders & Drilling the Border: Στην Νότια (ε/κ πλευρά) και Βόρεια (τ/κ πλευρά) της πράσινης γραμμής αντίστοιχα... εκφραση μιας ανάγκης που εκφράζεται όλο και πιο έντονα, απομάκρυνσης του Ορίου από την πόλη!

photos by pause